Ogof Paviland neu Dwll y Geifr Ar arfordir Gŵyr mae'r safle archaeolegol pwysicaf ym Mhrydain o'r cyfnod Paleolithig Uchaf cynharach. Dyma leoliad y cloddiad cyntaf o sgerbwd dynol a'r adferiad cyntaf o ffosil dynol: yr enw anghywir 'Red Lady'. Wedi'i ddarganfod ym 1823, credwyd ar y dechrau bod yr sgerbwd ffosiledig o ddyddiad diweddar ac yn fenyw. Fodd bynnag, gwyddys bellach ei fod wedi bod yn ddyn ifanc a gladdwyd yn seremonïol, cynrychiolydd o'r bodau dynol cynnar a ddaeth i Ewrop tua 40,000 o flynyddoedd yn ôl, yn ystod yr oes iâ ddiwethaf.
Mae claddedigaeth y Foneddiges Goch wedi'i dyddio i tua 29,000 o flynyddoedd yn ôl, yn ystod cyfnod hinsoddol mwyn cyn oes yr iâ. Fe'i gosodwyd wrth ochr wal yr ogof, yn gysylltiedig â phenglog mamwth, wedi'i staenio ag ocr coch ac yng nghwmni asgwrn ac ifori wedi'i weithio, dannedd tyllog a darnau o gregyn tyllog, pob un wedi'i staenio'n goch.
Y Foneddiges Goch yw'r sgerbwd dynol modern hynaf a ddarganfuwyd ym Mhrydain, ac felly credir mai Paviland yw safle'r gladdedigaeth seremonïol hynaf yng ngorllewin Ewrop.
